by LIVit Belize 
Η πορεία προς το τέλος της ζωής είναι πολύ προσωπική. Είναι γεμάτη συναισθήματα, αναστοχασμό και μια έντονη ανάγκη για αξιοπρέπεια. Στην Ελλάδα, με τους ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς και τον σεβασμό προς τους ηλικιωμένους, η φροντίδα hospice έχει γίνει ένας ουσιαστικός σύμμαχος. Το παρόν άρθρο επιθυμεί να φωτίσει τη φιλοσοφία και την καθημερινή πρακτική αυτής της φροντίδας. Θα δούμε πώς στηρίζει τον ίδιο τον ασθενή και την οικογένειά του. Θα μιλήσουμε για τη σημασία της ποιοτικής ζωής, του ελέγχου του πόνου και της συναισθηματικής στήριξης σε αυτό το ευαίσθητο στάδιο. Στόχος είναι να σκιαγραφήσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα των δυνατοτήτων που προσφέρονται σήμερα στη χώρα μας.
Τι Σημαίνει Πραγματικά η Φροντίδα Hospice;
Η φροντίδα hospice δεν είναι ένα κτίριο ή μια κλινική. Συνιστά μια πλήρη φιλοσοφία φροντίδας. Αναφέρεται για ειδική ανακουφιστική φροντίδα για άτομα με βαριά, προχωρημένη ασθένεια, όταν οι θεραπείες για ίαση δεν συνιστούν πλέον η κύρια επιλογή. Ο σκοπός της δεν είναι να καθυστερήσει ή να επιταχύνει το αναπόφευκτο. Σκοπός της είναι να εγγυηθεί την καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής για τον υπόλοιπο χρόνο. Αυτή η φιλοσοφία μεταφράζεται σε αποτελεσματικό αντιμετώπιση συμπτωμάτων: πόνου, δύσπνοιας, ναυτίας. Παράλληλα, συμπεριλαμβάνει πλήρη ψυχολογική, κοινωνική και πνευματική στήριξη. Στην Ελλάδα, αυτή η φροντίδα μπορεί να λάβει χώρα στο σπίτι του ασθενούς, σε ειδικές μονάδες hospice ή ακόμα και σε νοσοκομειακά τμήματα. Πάντα με βάση τις επιθυμίες και τις αξίες του ατόμου και της οικογένειας του.
Ψυχολογική και Θρησκευτική Υποστήριξη σε Φάση Μεταβατικής Φάσης
Το ψυχικό και ηθικό βάρος στο τέλος της ζωής ενδέχεται να είναι εξίσου ισχυρό όσο η φυσική ταλαιπωρία. Τα αισθήματα είναι ποικίλα: αγωνία, οργή, έντονη θλίψη, ακόμα και απαλλαγή. Αυτό συμβαίνει το ίδιο για τον άρρωστο όσο και για τους προσφιλείς του. Η συναισθηματική στήριξη στο πλαίσιο της μέριμνας hospice δεν επιχειρεί να «θεραπεύσει» ή να «διορθώσει» αυτά τα αισθήματα. Επιδιώκει να διαμορφώσει ένα σίγουρο χώρο όπου αυτά μπορούν να εκφραστούν ανεμπόδιστα. Καθοδηγητικές συνομιλίες, ομαδικές sessions ή πνευματική καθοδήγηση συνδράμουν στην επεξεργασία της κατάστασης, στην εύρεση σημασίας και στην διευθέτηση ανεπίλυτα ζητημάτων. Αυτή η διαδρομή είναι ουσιώδης. Είναι δυνατόν να φέρει σε μια κατάσταση ψυχικής γαλήνης και αποδοχής, προσφέροντας πολύτιμη ψυχική ανακούφιση σε μια φάση βαθιάς μεταβατικής φάσης.
Η Υποστήριξη Hospice στο Σπίτι: Θετικά και Δυσκολίες
Για πολλούς ανθρώπους στην Ελλάδα, το σπίτι είναι το πιο γνώριμο και προστατευμένο μέρος. Η φροντίδα hospice στο σπίτι εφαρμόζει ακριβώς αυτό: ο ασθενής μένει στο περίγυρο του, περικυκλωμένος από τα ιδιωτικά του αντικείμενα, τις αναμνήσεις και τα λατρεμένα του πρόσωπα. Η ομάδα hospice διεξάγει τακτικές επισκέψεις, προσφέροντας ιατρική φροντίδα, υποδείξεις και άμεση στήριξη στους φροντιστές. Μια γραμμή έκτακτης ανάγκης υπάρχει συνήθως όλο το εικοσιτετράωρο. Παρόλα αυτά, αυτή η εναλλακτική προβάλλει δικές της προϋποθέσεις στην οικογένεια. Μπορεί να είναι συγκινησιακά και καρποχρηστικά απογοητευτική. Προϋποθέτει καλή διοργάνωση και συχνά τη συμμετοχή πολλών μελών. Η ομάδα hospice είναι εκεί για να υποστηρίξει αυτό το περιβάλλον. Παρέχει ξεκούραση στους φροντιστές και εγγυάται ότι οι ανάγκες όλων καλύπτονται με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο.
Ο Αποχαιρετισμός και η Κατασκευή Ουσίας
Η έσχατη στάδιο της ζωής δεν οφείλει να είναι μονάχα περίοδος χαμού. Μπορεί να μετατραπεί σε δυνατότητα για κατασκευή ουσίας και εντονότερης σύνδεσης. Η περίθαλψη hospice υποστηρίζει επακριβώς αυτή τη διαδικασία. Υπάρχει περίπτωση να αποκτήσει ποικίλες εκφάνσεις: τη συγκέντρωση και μοίρασμα ιστοριών, τη γραφή επιστολών, τη δημιουργία μιας καταλόγου με προσφιλή κομμάτια ή απλά το να περνά ένας άνθρωπος καιρό μαζί σε ήσυχη παρέα. Αυτές οι πράξεις βοηθούν στην «ολοκλήρωση» σχέσεων. Υποστηρίζουν την έκφραση στοργής και συγγνώμης και συντηρούν την ιστορία ενός ανθρώπου. Είναι ουσιαστικό μέρος του αντίο. Δίνουν στους επιζώντες μια αποθήκη παρηγορίας και βαθιών μνημών, που θα παραμείνουν για μια ολόκληρη ζωή. Συνιστά ένας μέθοδος να εκφραστεί η περιπλοκότητα μιας ζωής σε έναν λιτό, ανθρωπιστικό αποχαιρετισμό.
Το Πλαίσιο Νομοθεσίας και Οικονομικής Στήριξης στην Ελλάδα
Το νομοθετικό και οικονομικό πλαίσιο για τη υποστήριξη hospice στην Ελλάδα διαμορφώνεται ακόμα. Παρά την παραδοχή της σημασίας της παλλιατικής φροντίδας, η εφαρμογή και η χρηματοδότηση δεν είναι πάντα ενιαίες σε όλη τη χώρα. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) περιλαμβάνει τμήματα της φροντίδας, συχνά μέσω Τμημάτων Παλλιατικής Φροντίδας σε νοσοκομεία. Ιδιωτικές πρωτοβουλίες και μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί συμπληρώνουν αυτή την προσπάθεια. Η εξοικείωση των προνομίων του ασθενούς και των διαδικασιών πρόσβασης είναι ουσιώδες βήμα. Κατά κανόνα, η συμβουλή του παθολογικού γιατρού ή του κοινωνικού λειτουργού διευκολύνει να διευκρινιστεί ποιες υπηρεσίες είναι παρεχόμενες τοπικά και πώς μπορούν να χρηματοδοτηθούν οικονομικά. Το οικονομικό ζήτημα δεν πρέπει να γίνει πρόσθετο βάρος σε μια περίοδο που είναι ήδη γεμάτη προκλήσεις.
Η Σπουδαιότητα της Πληροφόρησης και της Πρώιμης Εισαγωγής
Το κύριο πρόβλημα για τις υπηρεσίες hospice στην Ελλάδα είναι συχνά η καθυστέρηση. Η αναφορά για αυτές ξεκινάει πολύ αργά, πολλές φορές σε στιγμή κρίσης. Αυτό αποστερεί από τον ασθενή και τους συγγενείς του πολύτιμο χρόνο για να ωφεληθούν από τη στήριξη που δίνουν. Η άμεση πληροφόρηση και η ένταξη της ανακουφιστικής φροντίδας από τα πρώιμα στάδια αποτελεί κρίσιμη. Η επίγνωση των εναλλακτικών από νωρίς καθιστά εφικτό σε όλους να πάρουν ενημερωμένες αποφάσεις που ανταποκρίνονται στις ατομικές τους αξίες. Η είσοδος σε ολιστική φροντίδα hospice συμβάλλει σε μια πιο γαλήνια και ελεγχόμενη εξέλιξη. Υποβαθμίζει το στρες και τις κατεπείγουσες νοσηλείες, δημιουργώντας χώρο για αυτό που πραγματικά αξίζει.
Η Ολοκληρωμένη Ομάδα Φροντίδας και ο Ρόλος της Οικογένειας
Η φροντίδα hospice λειτουργεί με βάση μια πολυκλαδική ομάδα ειδικών 5lionsmegaways.com.gr. Συνεργάζονται για να καλύψουν στις διάφορες ανάγκες του ασθενούς. Σε αυτή την ομάδα μετέχουν γιατροί παρηγορητικής φροντίδας, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και πνευματικοί παράγοντες. Ο καθένας φέρνει τη δική του εξειδίκευση. Παρόλα αυτά, ο πιο σημαντικός συνεργάτης σε όλη αυτή την προσπάθεια είναι συνήθως η οικογένεια. Τα μέλη της δεν είναι απλοί επισκέπτες. Είναι βασικοί φροντιστές και τμήμα της ομάδας. Η ομάδα hospice έχει ως στόχο να τους καθοδηγήσει και να τους ενισχύσει ψυχολογικά. Μετατρέπει έτσι ένα αβάσταχτο φορτίο σε μια εφικτή, γεμάτη νόημα διαδρομή κοινής φροντίδας και αποχαιρετισμού.
Πόροι και Στήριξη για Οικογένειες στην Ελλάδα
Κάποιος δεν χρειάζεται να βαδίζει αυτό το μονοπάτι απομονωμένος. Στην Ελλάδα, υπάρχουν διάφοροι σύλλογοι που παρέχουν ενημέρωση και ουσιαστική βοήθεια. Οι Περιφερειακές Δομές Υγείας και τα Τμήματα Παρηγορητικής Αγωγής σε νοσοκομειακές μονάδες είναι σημαντικά σημεία αναφοράς επικοινωνίας. Φορείς όπως ο «Φως» ή η «Ελληνική Εταιρεία Παλλιατικής & Φροντίδας στο Τέλος της Ζωής» διαθέτουν επιπλέον σημαντικούς μέσα. Η υποστήριξη δεν σταματά με το χαμό. Οι ομάδες θρήνου για τους πενθούντες είναι το ίδιο ουσιώδεις για την επούλωση. Αξίζει να αναζητήσετε αυτές τις πηγές από νωρίς. Η βεβαιότητα ότι δεν είστε μόνος και η συμπαράσταση με πρόσωπα που περνούν ίδιες καταστάσεις μπορεί να ελαφρύνει πολύ το φορτίο. Στην βάση της, η αγωγή hospice είναι μια έκφραση συμπαράστασης. Είναι μια υπόσχεση ότι κανένας δεν θα βασανιστεί μάταια και ότι κάθε στιγμή, μέχρι το τέλος, μπορεί να εκτιμηθεί με αξιοπρέπεια, αγάπη και σεβασμό.
Η Διαχείριση του Πόνου και των Συμπτωμάτων με Αξιοπρέπεια
Ο αποτελεσματικός έλεγχος του πόνου και λοιπών δυσάρεστων συμπτωμάτων είναι το βάθρο της φροντίδας hospice. Πάρα πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι το τέλος της ζωής θα συνοδευτεί από αφόρητο πόνο. Η σύγχρονη παλλιατική φροντίδα διαθέτει, ωστόσο, εξελιγμένες μεθόδους και φαρμακευτικές αγωγές για τη ρύθμιση σχεδόν κάθε είδους πόνου και δυσφορίας. Επιδίωξη είναι ο ασθενής να παραμένει ξύπνιος και επικοινωνιακός, αν αυτό θέλει. Το κύριο μέλημα είναι η μεγαλύτερη δυνατή άνεση με τις ελάχιστες παρενέργειες. Η διασφάλιση αυτής της σωματικής άνεσης είναι η βάση. Απουσία αυτήν, ο ασθενής και η οικογένειά του δεν μπορούν να συγκεντρωθούν στη συναισθηματική και πνευματική επικοινωνία μεταξύ τους. Η αξιοπρέπεια διατηρείται έτσι μέχρι την τελευταία στιγμή.